شرکت های تولیدی البسه ورزشی پولی به باشگاه ها  نمی دهند

ترکمنچای روی پیراهن

 مهدی طاهرخانی

کارگردان  تلویزیونی در نمایی بسته و آهسته، دست های دروازبان تیم ملی را نشان می دهد که طراحی دستکش او بی شباهت به پاهای خفاش نیست. اواسط دیدار ایران و آمریکاست و هنرنمایی کارگردان فرانسوی که از دستان عابدزاده فیلمبرداری می کند چند هزار فرانک سوئیس برای فدراسیون وقت آب می خورد. کمتر کسی از هوادارن تیم ملی پای تلویزیون متوجه اصل قضیه شدند اما مسولان کمپانی پوما که اسپانسر تیم ملی در جام جهانی 1998 بودند در آن صحنه دیدند عابدزاده دستکشی را بر دست کرده که برخلاف قرارداد ثبت شده است؛ دستکش کاپیتان از کمپانی دیگری بود و به همین دلیل فدراسیون فوتبال مجبور شد تاوان این قانون شکنی را بدهد. این حادثه ده سال قبل رخ داد و حالا بعد از سپری شدن  بیش از یک دهه نه تنها فوتبال ما خودش را با مارکتینگ جهانی هماهنگ نکرده که قضیه شوربختانه شکل دیگری به خود گرفته است. کدام تیم ایرانی امروز از اسپانسر دوم پیراهن خود( شرکت تولیدی البسه) پول می گیرد؟اصولا چند شرکت تولیدی در لیگ برتر فعالیت دارند که هزینه تیم های به اصطلاح حرفه ای ما را تامین می کنند؟اگر دنبال جواب هستید باید بدانید تقریبا صفر درصد. اما چرایی این موضوع و مقایسه آن با نمونه های خارجی خود قصه ای حزن انگیز و طولانی است که احتمالا هیچ یک از مدیران ما ثانیه ای در موردش تامل نکرده اند.

این روزها همه مجید می پوشند

فیزیوتراپ سابق تیم ملی ، شم اقتصادی خوب و روابط حسنه ای با بزرگان فوتبال ایران دارد. برای پی بردن به این واقعیت تنها لازم است از این پس نگاه دقیق تری به صفحه تلویزیون و اوراق مطبوعات ورزشی داشته باشید؛ 8 تیم از 18 تیم لیگ برتر  البسه ورزشی خود را از شرکت تولیدی مجید ساعدی فر با نام تجاری مجید تهیه می کنند. ذوب آهن ،استیل آذین، پیکان، مقاومت، استقلال اهواز، پاس،مس و ابومسلم تیم هایی هستند که آرم  Mرا در گوشه راست پیراهن خود به همراه می برند و حتی مربیانی مثل خداداد عزیزی و امیر قلعه نویی تبلیغات جداگانه ای را برای مجید انجام می دهند. در دیدار پرسپولیس و استقلال اهواز سر مربی آبی ها پیراهنی بر تن داشت که آرم فلزی مجید روی یقه آن خود نمایی می کرد. البته سرمربی استقلال اهواز می گوید هیچ پولی را از این بابت نمی گیرد و تنها به خاطر رفاقتی که با ساعدی فر دارد این کارها را انجام می دهد!  بعد از شرکت مجید ،  این تولیدی برادران دایی است که 4 تیم لیگی را حمایت می کند البته تنها ساپورت پوشاکی نه پولی .صبا ، ملوان،  فولاد  و از هفته دوم به بعد تراکتور سازی 4 تیمی هستند که هنوز به دایی وفادارند و بعد از گذشت چند سال هنوز البسه خود را از این شرکت تولیدی تهیه می کنند. البته در ادوار قبلی  اوضاع دایی اینچین نبود و او تیم های بیشتری را تغذیه می کرد اما دوران حضیض سرمربی تیم ملی دقیقا رابطه تنگاتنگی با افت بازاریابی شرکت تولیدی او داشت .رتبه سوم به طور مساوی در دست شرکت آل اشپورت آلمان و نهنگی است؛ استقلال و راه آهن  دو تیمی هستند  که با آل اشپورت در لیگ نهم قرارداد  امضا کرده اند وباید در لیگ جاری طرح های نسبتا جذاب این شرکت را بر تن این دو تیم تهرانی دید. سایپا و شاهین بوشهر هم با نهنگی کار می کنند  پیش از این نارنجی پوشان با دایی قرارداد داشتند اما خروج دایی از بدنه این باشگاه دلیل موجهی بود برای فسخ این قرارداد. دو شرکت تولیدی دیگر هم وجود دارند که دو تیم باقی مانده لیگ برتر را ساپورت می کنند. بنا به رفاقت دیرینه عباس انصاری فرد و حصاری، در این فصل این شرکت تولیدی وظیفه تهیه لباس محبوب ترین تیم ایران را دارد البته در این بین شائبه های فراوانی وجود دارد ؛ اینکه چرا باید بازیکنان جدید این تیم در شرکت حصاری قرارداد امضا کنند وعکس یادگار ی بیاندازند و اینکه چرا بازیکنان پرسپولیس از کیفیت لباس های حصاری راضی نیستند و حتی  قبل از مصاف با استقلال اهواز  شورت های ورزشی حصاری آنقدر تنگ و کوتاه و بی کیفیت بود که به قول چند بازیکن محال ممکن بود با آنها تکل بزنیم و پاره نشوند! بنابراین در یک اتفاق تاریخی دیگر، قرمزها با پیراهن حصاری و شورت آل اشپورت مقابل اهوازی ها حاضر شدند! سرانجام آخرین تیم لیگ برتری سپاهان است که از آرم و شرکت معتبرتری نسبت به سایرین استفاده می کند؛ فینالیست چند سال قبل لیگ قهرمانان آسیا بنا به حضور فعالش در بازی های قاره ای، امسال با لوتوی ایتالیا قرارداد بسته  و به احتمال فراوان در بازی های لیگ قهرمانان آسیا هم شرکت لوتو، طرح های جدیدش را برای شاگردان قلعه نویی رونمایی می کند.

کار در ازا یک وعده غذای گرم !

همیشه کار کردن مصادف با پول در آوردن نیست، ممکن است شما  افرادی را ببینید که در جایی مشغول به فعالیت هستند اما هیچ پس اندازی برای خود ندارند چرا که مزد کار کردن آنها در ازای یک یا چند وعده غذای گرم است ، به گویش دیگر به این نوع از داد و ستد  برده داری مدرن می گویند. حکایت اسپانسرهای دوم تیم های باشگاهی و حتی تیم ملی ما متاسفانه همین برده داری مدرن است ؛ شرکت های تولیدی با مدیران باشگاهی قرارداد امضا می کنند که تنها البسه آنها را در سی و چهار بازی لیگ برتر،چند بازی جام حذفی و احتمالا بازی های لیگ قهرمانان آسیا تامین کنند. شرکت ها در این بین نه تنها هیچ پولی را به باشگاه ها نمی دهند که حتی گفته می شود در بعضی از مواقع پول پوشاک و تجهیزات خود را هم از مدیران می گیرند! این اتفاق باور نکردنی در صورتی رخ می دهد که  تلویزیون اکثر بازی های لیگ برتر را پوشش می دهد و مطبوعات ورزشی به صورت بزرگ و کوچک پیراهن تیم ها را با  آرم شرکت تولیدی چاپ می کنند. در کجای دنیا سراغ دارید این همه تبلیغ آن هم به صورت وسیع انجام بپذیرد اما شرکت فوق نه تنها پولی را ندهد بلکه مبلغی هم طلب کار شود؟ 

داستان پیراهن تیم ملی ایران

قبل از آغاز جام جهانی 2006 فدراسیون وقت قراردادی به ارزش بیش از یک و نیم میلیون دلار با کمپانی پوما بست و این شرکت آلمانی  موظف شد تا پایان جام ملت های آسیا کلیه البسه و تجهیزات ملی پوشان را به صورت رایگان تامین کند. بعد از پایان جام جهانی و تغییرات وسیع در مدیریت فدراسیون و انتخاب امیر قلعه نویی ، سرمربی تیم ملی پای دوست صمیمی اش را به تمرینات باز کرد و بدون توجه به عواقب  این اقدام ، لباس تمرینات وحتی یک بازی دوستانه را از پوما به مجید  تغییر داد.البته با توجه به شکایت پوما خیلی زود این  مشکل مرتفع شد چرا که در قرارداد پوما ذکر شده بود هر جلسه تمرینی که بدون لباس های این کمپانی برگزار شود شامل جریمه دو هزار یوریی خواهد شد. بعد از اتمام قرارداد پوما ، مجید آماده بود که لباس ملی پوشان را بدهد اما وقتی نام سر مربی تیم ملی علی دایی باشد آن وقت کدام آرم به غیر از دایی می تواند روی پیراهن تیم ملی باشد؟ سر انجام خروج دایی مصادف شد با ورود مجید و اینک تیم ملی با البسه مجید وارد زمین می شود اما نکته تاسف انگیز در اعترافات سردار درخشان رئیس کمیته بازاریابی فدراسیون فوتبال است ؛مجید هیچ پولی را به فدراسیون نمی دهد و تنها موظف شده لوازم ملی پوشان  را  تامین کند! اتفاقی که در 18 تیم لیگ برتری رخ می دهد و این سو مدیریت حالا به تیم ملی تسری پیدا می کند. چه بر سر فوتبال ما آمده که  از در آمد  یک و نیم میلیاردی به کار در ازای یک وعده غذای گرم رسیده ایم؟  

نمونه های خارجی و ارقام  نجومی

سایت deloitte وابسته به موسسه تحقیقات منابع مالی  فوتبال جهان در گزارشی  از در آمد زایی بارسا در فصل 2006-2005 پرده بردای می کند. پسران کاتالان  که چندین سال است با کمپانی نایکی قرار داد دارند در آن فصل مبلغ بیست و پنج میلیون یورو از این کمپانی دریافت کردند و مضاف بر آن سی میلیون یوروی دیگر نایکی در ازای فروش البسه و تجهیزات ورزشی با برند بارسا به این تیم پرداخت کرد. یعنی مبلغی در حدود 55 میلیون یورو در طول یک فصل نایکی به بارسا  داد که قسمت اعظم هزینه های این تیم از این راه تامین شد. در همان فصل رئال مادرید مبلغ بیست میلیون یورو از آدیداس گرفت. این مبالغ  بالا در صورتی به تیم های فوق رسید که شرکت های نایکی و آدیداس موظف بودند در هر بازی دو دست لباس برای تمام بازیکنان به صورت رایگان تهیه کنند. حتی خیلی از انتقالات مهم اروپا مثل خروج رونالدینیو از بارسلونا و ورودش به میلان تاثیر فراوانی در درامد زایی نایکی و آدیداس داشت چرا که کمپانی های  تهیه لوازم ورزشی  با جذب ستاره ها فروش دو چندانی را داشتند و  متعاقبا قسمتی از این فروش به تیم های باشگاهی رسید. حالا خودتان مقایسه کنید فوتبال ما و مدیرانش در کجای این حرفه ای گری قرار دارند؟ آیا می توان باور داشت تنهابه علت عملیاتی نشدن قانون کپی رایت در ایران ، کمپانی های تولیدی اینچنین  در حق فوتبال اجحاف کنند؟ حرجی بر آنان نیست بلکه باید به مدیران گفت ؛ کلاهتان را کمی بالاتر ببرید.